Holland meets ERB
Nederlandse tekenaars

f r e d   j u l s i n g sr   cartoonist / painter / writer
Email van 10 september 2003

 
Natuurlijk kreeg ik je mail, beste Ron de Laat, en ik was er hartstikke door geintrigeerd, maar toen werd het hier zo druk dat de gebeurtenissen over elkaar heen begonnen te rollen en vervolgens raakte het antwoorden ervan uit het zicht. Leuk vond ik het wel, dat je in mijn vader geinteresseerd bent. De man is het meer dan waard.

Goed, Tarzan dus. Of liever, Tarzan in kombinatie met mijn vader. Es kijken, wat kan ik mij daarvan herinneren. Mmm, "Tarzan and the Apes" - is dat wel de juiste titel? - zag ik als heel jong jochie samen met hem; nog zie ik beelden voor me van de aan lianen slingerende heer Weismuller, en ook herinner ik me een wild gevecht met een krokodil, en de tedere verovering van een smachtende Jane. Het was heel boeiend en heel schimmig in de flikkerende grijstonen van die tijd. Maar dat wil je niet weten, denk ik..

Het is best mogelijk dat mijn vader Tarzanposters heeft gemaakt. Ik herinner me iets daarvan heel vaag. Hij maakte wel meer posters, zo vlak na de oorlog. Vaak betroffen die aankondigingen van voorstellingen, zoals voor de Snip en Snap Revue - Willy Walden en Piet Muyselaar, als je dat iets zegt; of voor kindermatinees rond figuren als Panda of Tom Poes. Veel daarvan sneed hij uit in bijna een centimeter dik linoleum, die dan door de drukker op een plaat werd  gemonteerd om vervolgens met inkt ingerold te worden; een proces dat het meeste weg had van steendruk. Soms ging dat in drie of vier kleuren, waarbij voor iedere kleur een aparte linosnede gemaakt diende te worden. Het snijden, of liever gutsen, ging met behulp van vlijmscherpe gutsen, zoals ook houtsnedes gemaakt worden.
De afsnijsels van het linoleum werden mij als zesjarige toebedeeld, evenals de gutsen die hun ergste scherpte verloren hadden. Het is een wonder dat ik nog steeds over alle tien mijn vingers beschik, want een uitschietende guts kon lelijk aankomen en dat heeft het ook menigmaal gedaan. Voorbeelden van die posters heb ik helaas niet. Een afbeelding van de ene poster waarover jij beschikt zou ik best graag willen zien.

Voor de oorlog ging mijn vader, na eerst als kunstschilder en assistent-archeoloog werkzaam geweest te zijn, zoals dat toen heette, in het bioskoopvak. Hij was bedrijfsleider in een aantal bioskopen; eerst in Groningen, later in Den Haag. In die tijd waren enorme schilderingen boven de ingang van de theaters gebruikelijk; schilderingen die uiteraard de in die week te vertonen film betroffen. Het waren een soort reuze posters. Mijn vader maakte die schilderingen zelf, op de zolder van het theater, de nacht voordat de nieuwe film voor het eerst werd vertoond. Hij was daar zeer vaardig in. Van de beste van die schilderingen maakte hij dan een foto. Ik herinner me tenminste een zo'n fotootje - zwart-wit met kartelrand - van een dergelijke schildering met daarop Tarzan en zijn Jane.

Voor bioskoopfirmant, of filmverhuurder, Piet Vermeer, maakte hij krantenadvertenties - dat moet in de eind jaren veertig, begin jaren vijftig geweest zijn. De heer Vermeer kwam daarvoor uit Amsterdam naar Den Haag gereden waar hij, kijkend over mijn vaders schouder, wachtte tot het ontwerp gereed was. Daarbij werden dan ruime hoeveelheden koppen koffie en vooral ook kelkjes genuttigd, weet ik nog, wat de wachttijd danig veraangenaamde. Het is mogelijk dat in die serie advertenties ook enkele op Tarzanfilms betekking hadden. De meeste van die advertenties betroffen overigens voornamelijk B-films, want het is daarin dat Vermeer het meest handelde, geloof ik.

Dat is alles wat ik weet. Materiaal heb ik niet. Ik zal m'n best doen of ik het kiekje van de Tarzanschildering - want meer is het niet - kan achterhalen. Datzelfde geldt voor de exakte datums die je me vraagt, want ik weet die niet precies, ook al omdat ik hier, wonend in de Verenigde Staten, niet over bepaalde informatie beschik. Daarvoor zal ik dus familie moeten aanschrijven; wat me overigens een genoegen is.

Enige info rond mijn vader kun je echter vinden in Kees Kousemaker's unieke encyclopedie over stripmakers: "Strip voor Strip". Als tekenaar van de fameuse strip "De Helse Patrouille" staat de goede man daarin vermeld - ik heb daar indertijd nog voor gezorgd. Evenals overigens voor het feit dat hij op zijn zeventigste met de overhandiging van een heuse, door Koot en Bie ondertekende, oorkonde tot Erelid van het Simplisties Verbond werd verklaard, want hij was een groot bewonderaar van beide heren. Ik zei het al: de man verdiende die aandacht.

Over de andere tekenaars die je noemde kan ik je niets vertellen. Niets meer, dan dat de gebroeders Das voor een aantal jaren een soort konkurentie vormden, omdat ook zij zich op het tekenen in vogelvluchtperspektief van verkeerskunstwerken en andere veelbelovende bouwprojekten hadden geworpen; en verder viel de naam Charles Burki nogal eens, en altijd in een sfeer waaruit enige rivaliteit te proeven was. Soms ook viel de naam van Maurits Rietdijk, de maker van, onder meer, de strips "Barend Balhoofd", en "Baron Gas ter Planck".

That's all! Kun je het daar voorlopig mee doen, denk je? Als je meer toegespitste vragen hebt, vooral als die uit mijn geheugen te beantwoorden zijn, laat niets je dan weerhouden om die te stellen. Met vriendelijke groet, Fred Julsing

 

 

!!! READERS PLEASE NOTE !!!
TarzanŽ is the property of Edgar Rice Burroughs, Inc., Tarzana CA
This website have been posted as a non-profit bibliographic and biographic reference for ERB scholars,  fans and collectors. Material not created by myself  has been collated largely  from other sites on the web -- and I believe it to be in Public Domain or to fall under the category of "product promotion" or "fair use". Everything has been collated into this on-line repository to promote interest in the works of Mr. Burroughs. If there is any objection to the way in which any of this material has been displayed, or if I have infringed unlawfully on any copyright, I will implement its immediate removal.  Ron de Laat