van Ditmar aan de Singel 90
te Amsterdam
|
Periode :
Period : |
31-1-1963 / 12-1966
|
Uitgever :
Publisher :
Verleger : |
van Ditmar / Metropolis
|
Morell Bodlaender (Directeur/President van Ditmar)
Walter Lehning (Directeur/President Walter Lehning Verlag)
Walter Lehning bracht in de jaren vijftig vele stripboeken op de markt. Vanaf 1953 importeerde van Ditmar vele series zoals Akim, Tibor, Fulgor,etc en bracht deze boekjes hier in Nederland op de markt.
In 1961 bracht van Ditmar een Nederlandse vertaling van de Tarzan verhalen op de markt. Deze serie, de grote serie, liep van november 1961 tot en met 27 april 1963. Op 9 maart 1963 startte de Lilliput serie van 30 uitgaves en beide series zijn hoogstwaarschijnlijk vertaald door Fred Reichelt.
Alle boekjes zijn afkomstig uit de Duitse drukkerijen. De grote serie had in Duitsland 62 stripboeken omdat daar meer materiaal in stond (reklame en een andere serie strips).
Er gaat een gerucht dat de directeur van van Ditmar (van Rijckevorsel) zelfs een fiets beschikbaar stelde maar deze of ander bewijs hiervoor is nog nooit gezien. |
In the 1950's, Walter Lehning published many comics series. From 1953 many series like Akim, Tibor, Fulgor, etc. were imported by publisher van Ditmar who brought this to the Dutch market.
In 1961, van Ditmar started with a Dutch translation of the German Tarzan comics . This series, the large size series, ran from november 1961 untill April 27th 1963. On March 9th, 1963 the Lilliput series started, a series from 30 issues. Both series probably were translated by Fred Reichelt.
All comics were produced in German in their printing company. In Germany, the large series had 62 issues because they put extra advertisements and an other series as a sequence in the comics.
There is a rumour that the president of van Ditmar at that time (van Rijckvorsel) even had a bicycle available which one can obtain by collecting the stamps from the comics. But no bicycle or any proof of this has ever been seen. |
| |
| Op 31 januari 1963 stuurt Walter Lehning een brief waarin hij enkele vragen beantwoord. Een van de vragen was "Wanneer Tarzan nummer 57 aan de beurt komt". Walter maakt duidelijk dat De Nederlandse serie maar 57 delen zal bevatten en geen 62 zoals in Duitsland. De 57 delen zijn voldoende om al het materiaal te plaatsen. Aansluitend daarop kunnen we 30 Lilliput uitgaves op de markt brengen. Walter Lehning wijst erop dat ze in de grote strips aankondigingen kunnen maken voor de komst van de Tarzan Lilliput uitgaves in Maart. In nummer 1 van de Lilliputs kan een verwijzing naar de grote Tarzan strips geplaatst worden die dan gelijktijdig opnieuw uitgebracht wordt. |
|
| On Januari 31st, 1963 Walter Lehning sends a letter containing answers to questions. One of he questions is "When will Tarzan no 57 be distrivbuted?" Walter makes clear that the Dutch series contains only 57 issues compared with German series which contains 62 issues. 57 Issuesare enough to contain all the material. Right after this series, 30 Lilliput comics will be put on the market. Walter Lehning points out that they can make announcements for these Tarzan issues in the big size comics in March. In issue 1 of the Lilliput comics an announcement to the big sized Tarzan series which can be put on the market simultanously. |
| |
| |
| Hierop volgt een antwoord op 05 februari 1963 waarin Morell Bodlaender , de directeur van van Ditmar uitlegt dat de Tarzan reeks een veertiendaagse reeks is. Momenteel zij ze bij nummer 51 en nummer 57 zal eind April uitgeleverd worden. Ook gaf Morell aan dat het gelijktijdig uitbrengen van de grote en kleine reeks van Tarzan niet alleen de grossiers en detailhandel in verwarring zal brengen maar ook een slechte uitwerking op de verkoop zal hebben. Hij stelt daarom voor om de kleine serie vanaf Mei te laten lopen en na de Lilliputreeks uitgebracht is, de grote reeks opnieuw uit te geven. |
|
| An answer to this letter follows on February 5th, 1963 where Morell Bodlaender, president of van Ditmar, explains that the Tarzan series is a series which is published every 14 days. At this moment issue 51 has been published and issue 57 will be distributed at the end of April. Morell also expleined that simultanously publishing of the big size comics and the Lilliputs is not a good idea as it confuses the distributors and resellers which results in a negative selling rate. That's why he proposes to start with the Lilliput series in May and when this series has ended to restart the big size series again. |
| |
| |
| Als antwoord hierop meld Walter Lehning in de brief van 08 februari 1963 dat hij het een goed idee vind. Hij is er wel voor om de kleine reeks die als Lilliputuitgaves uitkomen wekelijks uit te brengen. Aansluitend hierop kunnen we de grote reeks weer uitbrengen. In de laatste Lilliputuitgave kunnen we hiervoor een werving plaatsen. |
|
| Walter Lehning replies on february 8th, 1963 that it is a good idea. He proposes to distribute the Lilliput series weekly. After the series has been ended we can publish the big size series again. In the final Lilliput issue we can place an add for this to gain new readers. |
| |
| |
Clubcard : Collection Rob Donkers |
Op 19 februari 1963 verzoekt Morell aan Walter Lehning of hij zo snel mogelijk 250 Clubkaarten en briefpapier op te willen sturen van Tarzan, Tibor, Kim en Nick |
| On february 19th 1963 Mr Morell asks Walter Lehning if he could send 250 clubcards and Stationary from Tarzan, Tibor, Kim and Nick. |
| Am 19. Februar 1963 hat Morell an Walter Lehning gefragt ob er so bald wie möglich 250 Klubkarten und Briefpapier von Tarzan, Tibor, Kim und Nick schicken kann. |
| |
| Een week later, op 25 februari 1963, worden er clubspeldjes aangevraagd. 250 stuks van Tarzan en Akim |
 |
One week later, on February 25th 1963 club pins were requested. 250 each for the clubs of Tarzan and Akim |
 |
Eine Woche später, am 25. Februar 1963 wurden 250 Anstecknadel angefragt von Tarzan und Akim.
|
 |
In diezelfde brief worden ook fietswimpels aangevraagd : 25 stuks als ze niet meer dan Fl. 1,50 per stuk kosten. |
| In the same letter 25 bicycle flags were requested, only if they don't cost more then 1,50 Dutch Guilders (= € 0.68). |
| In die selbe Brief wurde auch Fahrad Wimpeln angefragd. Nur wenn sie nicht mehr als Fl 1.50 (= € 0.68) pro Stück kosten. |
| |
| Op 04 maart 1963 bericht Walter Lehning terug dat "de speldjes rechtstreeks vanuit Hannover opgestuurd worden. Deze kunnen afgerekend worden als ik in Amsterdam ben." Onderaan de brief meld Dhr Lehning dat "het briefpapier en de Nederlandse clubkaarten niet meer voorhanden zijn. Wanneer deze gewenst zijn dan kunnen ze alsnog opnieuw gedrukt worden waarbij de drukkosten in rekening gebracht zullen worden". |
|
| On March 4th 1963, Walter Lehning reported the the pins will be supplied directly from Hannover. "They can be paid when I am in Amsterdam." On the lower part of the letter Mr Lehning noted "The Stationaries and Clubcards are not available anymore. If you would like to have them , they can be produced again but the pressing costs will be charged. |
| Am 4. März 1963 berichtet Walter Lehning das die Abzeigen direct von Hannover versandt wurden. Abrechnen kan man wenn Herr Lehning in Amsterdam ist. Weiterhin vermittelt Herr Lehning das kein Holländische Klubkarten und Briefpapier verfügbar sind. Wenn sie dieser trotzdem haben möchte dan können sie wieder gemacht werden aber die Druckkosten werden dan in Rechnung gebracht. |
| |
| Op 29 maart 1963 werd een overzicht gemaakt mbt de strips. Hier werden de aantallen uitgezette en teruggestuurde strips uiteen gezet in 1962. |
|
| On March 29th, 1963 an overview was created concerning the comics in 1962. It handles the distributed and returned comics. |
| Am 29. März 1963 wurde ein übersicht gemacht wo in man die zurückgeschickte und versandten comics aus 1962 sehen kann. |
| |
| van Ditmar zat hoog met de clubkaarten. Op 22 April 1963 werd nog eens een aanvraag ingediend voor speldjes en clubkaarten. Nu werd er om 500 Clubkaarten gevraagd. |
| Van Ditmar needed clubcards. On April 22nd 1963 another request for pins and clubcards was sent. This time a request was done for 500 clubcards. |
| Van Ditmar Verlag brauchte unbedingt Klubkarten. Am 22. April 1963 wurde noch einmal ein Anfrag für Abzeichen und Klubkarten geschickt. Jetzt brauchte man 500 Klubkarten. |
| |
|
In juni waren de speldjes bijna op; in een brief van 13 juni 1963 werd er om speldjes van Tarzan, Akim, Tibor, Sigurd en de Rode Adelaar gevraagd. Elk 500 stuks. |
| In june, they almost run out of pins; in a letter from June 13th 1963 pins were requested for Tarzan, Akim, Tibor, Sigurd and de Rode Adelaar. Each 500 pins. |
| In Juni hatte man fast kein Abzeichen mehr, in ein Brief von 13. Juni 1963 wurden Abzeichen gefragt von Tarzan, Akim, Tibor, Sigurd und de Rode Adelaar. Jeder 500 stück. |
| |
| Op 14 juni 1963 ontvangt van Ditmar een paklijst van een te ontvangen pallet met picollo's. Hieruit blijkt dat er van Tarzan nrs 9 tot en met 12 elks 5500 exemplaren werden geleverd. |
Lilliput comic (click image) |
| On June 14th, 1963 van Ditmar received a packaging list from a pallet which was send that day containing picollo's. Here you can see that Tarzan issues 9 till 12, each 5500 will be delivered. |
| Am 14. Juni 1963 van Ditmar Verlag empfangt ein Sendeliste von ein Pallet welche die selbere Tag versendet wurde . Die liste zigt das es um die Tarzan nummers 9 bis 12 geht, jeder mit 5500 comics. |
| |
| Dat er veel verkocht werd, is op te maken uit het aantal speldjes dat aangevraagd werd . Op 15 Augustus 1963 werden er 1000 speldjes aangevraagd voor de series Tarzan, Tibor, Sigurd, Akim, Nick en de Rode Adelaar. Elk 1000 stuks. En of dhr Lehning deze zelf mee wil brengen bij zijn volgend bezoek aan Amsterdam. |
|
| Selling much has been indicated by the number of pins which were requested. On August 15th 1963, another 1000 pins were requested for the series of Tarzan, Tibor, Sigurd, Akim, Nick en de Rode Adelaar. From each 1000 pins. Prefered to be brought by Mr. Lehning on his next visit to Amsterdam. |
| Das vier verkauft wird zeigt die Anzahl Abzeichen welche gefragt wurde. Am 15. August 1963 wurden 1000 Azeichen gefragt von die Tarzan,Tibor, Sigurd, Akim, Nick en de Rode Adelaar Serien. Jeder Serien 1000 Abzeichen. Und am liebsten konnte herr Lehning sie mitbringen an sein nächste Besuch an Amsterdam. |
| |
|
In oktober verscheen weer een overzicht van geleverde en nog te leveren strips. Deze brief van 07 Oktober 1963 vermeld dat die dag 194 pakketten klaar ter verzending staan, deze zijn een week later dan oorspronkelijk geleverd. Hierin zaten de Tarzan strips nr 25 tot en met 28 van elk nummer 5600 exemplaren. De volgende levering zou zonder vertraging geleverd gaan worden. Deze bevat de Tarzan strips nr 29 en 30. |
| In October an overview was sent with the comics which were sent and which are planned to be delivered. This letter from October 7th 1963 shows that that day 194 packages are prepared for shipping which will be there one week later as originally planned. This shipping contains Tarzan comics issues 25 till 28; from each issue 5600 comics were included. The next shipping would be delivered without any delay. This one contains Tarzan issues 29 and 30. |
| In Oktober wurde ein Übersicht gesendet wo in die Comics gelistet wurde welche gesendet sind und welche nicht gesendet werden. Dieser Brief von 7. Oktober 1963 zeigt das 194 Paketen bereit stehen für Versendung welche eine Woche später ankommen werden. Die Sendung besteht aus die Comics Nummer 25 bis 28 von welch jeder 5600 Comics enthalt, Die nächste Sendung wird ohne Verspätehrung ausgeliefert wurden. Dieser enthalt die Comics Nummer 29 und 30. |
| |
| Op 31 oktober 1963 verzoekt dhr Bodlaender om de juiste prijs van een speldje aan te geven. Dit betekend niet Fl. 0,20 maar Fl. 0,30. |
|
| On October 31st 1963, Mr Bodlaender asked if the correct price of a pin will be indicated, meaning Fl. 0,30 and not Fl. 0,20 |
| Am 31. Oktober 1963 hat Herr Bodlaender gefragt das die richtige Preis pro Abzeichen angezeigt wird. Das bedeutet Fl. 0,30 pro Abzeichen und nicht Fl. 0,20 |
| |
| In een brief van 21 november 1963 blijkt wie de directeur van Metropolis is: Dhr den Hartog. Dhr Marius van Melle meldde mij tijdens mijn bezoek aan het Archief dat Dhr Hartog een boekhouder bij van Ditmar was van 1945 tot e met 1960 via een afvloeiingsregeling daar weg was gegaan. Hij starte hierna Metropolis. |
<====== CONTROLEREN door M van Melle |
| |
|
Op 20 januari 1964 verscheen er een jaaroverzicht 1963 bij van Ditmar. |
| On January 20th 1964 an Annual report was sent to van Ditmar |
| Am 20. Januar 1964 verschien ein Jahres übersicht 1963 bei van Ditmar verlag . |
| |
| Op 18 Februari 1964 was er nog steeds vraag naar clubkaarten. |
|
| On February 18th 1964 they still needed clubcards. |
| Am 18. Februar 1964 brauchten sie noch immer Klubkarten |
| |
| Ook de speldjes raakten op en op 11 September 1964 werd er gevraagd om 300 Tarzan, Tibor, Nick en Rode Adelaar speldjes (Ieder 300). |
|
| Also they are running out of pins. On September 11th 1964 they asked for 300 Tarzan, Tibor, Nick and The Rode Adelaar pins. |
| Auch die Abzeichen brauchte man wieder. Am 11. September 1964 wurden 300 Abzeivhen von Tarzan, Tibor, Nick und De Rode Adelaar gefragt. |
| |
| Op 17 december 1964 verscheen er een brief waarop op de achterzijde een aantekening staan over de betalingen aan Lehning. Tarzan werd aangehaald mbt het termijn van betalen. Dit mocht langer duren omdat er rechten mee gemoeid zijn. |
| On December 17th 1964 a letter appeared and on the backside notes are written about the payments to publisher Lehning. Tarzan was quoted in relation to the payment periods. This was longer for Tarzan because of the involvement of rights. |
| Am 17. Dezember 1964 wurde eine Brief empfangen wo auf die Rückseite Notizen geschrieben waren über die Zahlungen an Walter Lehning Verlag. Tarzan wurde angeführt mit seine Beziehung zum Zahlung Terminen. Diese sind langer für Tarzan weil es Rechte in bemüht sind. |
| |
| 02 December 1966. Er bestaat een geschil tussen de heer Vos van uitgeversmaatschappij Universum en Walter Lehning Verlag. Walter Lehning stelt voor om Fl. 3000 te betalen als vergoeding maar dan moet Dhr Vos de 240000 Duitse Tarzan strips terug sturen en ontvangt hij gratis de Winnetou boekjes. |
| December 02, 1966, there is a conflict between Mr Vos from the publishing company Universum and publisher Walter Lehning. Walter Lehning proposes to pay Fl. 3000,- which will cover all costs (?) but Mr Voss has to return 240.000 German Tarzan comics to Hannover and he will receive the Winnetou comics for free. |
| 02. Dezember 1966. Es gibt ein Konflikt zwischen Herrn Vos von Universum Verlag und Walter Lehning Verlag. Walter Lehning stellt vor um Fl. 3000 zu bezahlen aber dan muß Herr Vos die 240.000 Deutsche Tarzan Comics zurück schicken. Er empfangt dan auch die Winnetou comics am sonst. |
| |
| Omdat er een rechtzaak aan stond te komen werd een officiele brief verstuurd naar dhr Vos op 09 December 1966. Hierin staan enkele regels waar de heer Vos zich aan moet houden. Op 21 December 1964 antwoord de advocaat van de heer Vos. Hierbij worden enkel nog over kosten gesproken. |
 |
| Because there was a legal action was in preparation, formal letter was sent to Mr Vos on December 9th 1966. It contains rules which Mr Vos has to obey. On December 21st 1964 Mr Vos? lawyer replies. It is only about costs |
| Weil ein Prozess vorbereitet wurde, war ein formaler Brief zu Herr Vos gesendet auf 9. Dezember 1966. Es umfasst Regeln an welche Herr Vos sich halten muss. Am 21. Dezember 1964 hat der Anwalt von Herr Vos geantwortet. Es umfasst nur Betragen. |
| |
|
A R C H I E F
De correspondentie tussen van Ditmar uitgeverij en Walter Lehning. De witte pakjes zijn de overgebleven Akim en De Rode Adelaar boekjes. |
 |
A R C H I V E
The correspondence between van Ditma and Lehning in the pink map. The white packages are the only left overs from the Akim, Rode Adelaar comics. |
A R C H I V
Die Briefe von van Ditmar Verlag und Walter Lehning Verlag. Die Weiße paketen sind die einzige Akim, Rode Adelaar, Blauwe Pijl, Fulgor und Sigurd comics. |
| |
Bron :
Source : |
Archief Audax , Rob Donkers, Marius van Melle |
Kelder / Gedeeltelijke magazijn Cellar/partly warehouse Singel 90 (ca 1965)
A. Sikkink aan het werk in het magazijn. Rechts van hem de bakjes waar deLilliput boekjes in gedaan werden
A. Sikkink during his work in the warehouse. Right of him you can see the cabinet where the Lilliput booklets were kept.
A. Sikkink am Arbeit im Magazin. Rechts von ihm seht man die Schrank mit kleine boxen wo in die Lilliput comics gehen. |
| |
"Ome" Fred Reichelt |
| |
News
